U okviru trodnevne studijske posete Austiriji od 25. do 28. maja sprovedena je praktična obuka proizvođača sa teritorije Novog Sada koji se bave organskom i  kontrolisanom proizvodnjom. Ova obuka organizovana je od strane Nacionalne asocijacije “Serbia organica” i uz finansijsku podršku Gradske uprave za privredu Grada Novog Sada koja, kao jedna od retkih lokalnih samouprava, prepoznavši značaj organske proizvodnje, već godinama sprovodi program podrške organskih poljoprivrednih proizvodjača kao i proizvodjača iz kontrolisane proizvodnje sa teritorije Grada Novog Sada.

Organska proizvodnja iz godine u godinu beleži rast, što nam potvrđuju i podaci da se na tržištu organskih poljoprivredno – prehrambenih proizvoda ostvaruje vrednost od 80 milijardi američkih dolara sa površine od 43,7 miliona hektara.

Austrija predstavlja jednu od visoko razvijenih zemalja Evropske unije, sa učešćem od blizu 20 % sertifikovanih organskih površina od ukupno obradivih, što je blizu 526.000 hiljada hektara koje su u procesu sertifikacije. Tokom studijske posete poljoprivredni proizvođači iz Novoga Sada imali su priliku da se upoznaju sa novim tehnologijma proizvodnje, načinima obrade zemljišta gde se stavlja poseban akcenat na očuvanje plodnosti zemljišta, u kome se nivo humusa kreće od 3,5, pa čak do 7 %. Veliku zainteresovanost i pažnja proizvođača bila je usmerena na zaštiti bilja u ratarskoj, voćarskoj i povrtarskoj proizvodnji, gde se veliki uspeh ogleda u sprovođenju preventivnih agrotehničkih mera i uvođenju višepoljnih plodoreda koji se strogo poštuju. Jedna od zanimljivih mera koja je i podstaknuta subvencijama jeste i redukovana obrada zemljišta.

 DSC_9980Prvog dana organizovana je poseta farmi porodice Prem koja je smeštena u živopisnom krajoliku u okolini Graca. Porodica Prem se duži niz godina bavi organskom proizvodnjom jabuke, gajeći otpornije sorte poput Topaza, Gale i Breburna. Prema rečima Friza Prema sa organskom proizvodnjom jabuke počeli su pre skoro dve decenije, tako da danas u svom vlasništvu imaju 15 hektara voćnjaka. Farma Prem je član kooperative Von Herzen, tako da u skladu sa dobro organizovanim tržištem svo voće koje se proizvede pronađe kupca, pri čemu osvaruje cenu od 60 evrocenti za svu klasu jabuke koju proizvede. Prema zahtevima tržišta nastoje da smanje upotrebu i dozvoljenih sredstava u organskoj proizvodnji kako bi proizveli proizvod koji je u skladu sa prirodom i ispoštovali zahteve  probirljivijih potrošača.

 DSC_0156Na 20 kilometara od Beča, u opštini Maria-Lanzendorf, drugog dana posećena je farma Gut Kanzelhof, vlasnika Artura Schmidta. Njihova farma je orjentisana na ratarsku proizvodnju, gde na 900 hektara oraničnih površina uzgajaju kukuruz, soju, pšenicu, ječam, raž, ali i lucerku namenjenu u ishrani goveda rase Aberdin-Angus. Ono što izdvaja ovu farmu jeste da su orjentisani na finalni proizvod, tako da po završetku tova ove rase goveda, meso i mesne prerađevine prodaju u okviru svoje Bio prodavnice u kojoj se pored proizvoda iz soprstvene proizvodnje mogu naći i brojni prehrambeni, ali i kozmetički proizvodi koji nose status organskog porekla. U okviru farme poseduju i ergelu konja gde se uslužno bave iznajmljivanjem štala za konje i njihovom negom kao i treningom, što čini dodatni prihod porodici sa farme Gut Kanzelhof.

Jedna od specifičnosti koja odlikuje organsku proizvodnju u Astriji, pored dobro organizovanog tržišta gde je većina proizvođača okupljena u lokalne zadruge od kojih imaju podršku otkupa i pri  plasiranju proizvoda na domaća i strana tržišta, ali i same kupovne moći potrošača koji su spremni da plate proizvode po većoj ceni zarad boljeg kvaliteta, veliku podršku pronalaze u visokim subvencijama. Podsticajne mere podrške putem subvencija koje kako i sami proizvođači naglašavaju, predstavljaju jako važan doprinos egzistenciji organskih prozvođača.

Subvencije u organskoj proizvodnji

U Austriji, u zavisnosti od proizvodne orjentisanosti i površine organskog gazdinstva, organski proizvođači  u ratarskoj proizvodnji dobijaju podsticajna sredstva od 250 eura po hektaru, dok subvencije u voćarskog proizvodnji dostižu i do 800 eura. Pored subvencija, organski proizvođači su dodatno stimulisani sredstvima koja se izdajaju iz fondova za očuvanje životne sredine, što čini veliki podstrek razvoju organske poljoprivrede.

DSC_0399Obilaskom farmi u okolini Graca i Beča, poljoprivredni proizvođači su imali posebnu priliku da se upoznaju sa načinima poslovanja organskih proizvođača iz Austrije, načinima zaštite, obrade zemljišta, ali i maksimalnoj težnji ka uspostavljanju zaokruženog ciklusa proizvodnje. Tragajući za odgovorima, proizvođači su se upoznali i sa pogonima u kojima se odvija klasiranje, pakovanje i skladištenje kao i načinima udruživanja u kooperative kao i kanalima putem kojih proizvođači plasiraju svoje proizvode.Na gazdinstvu „Adamah“, koje je posećeno trećeg dana studijskog putovanja, proizvođači iz Srbije obišli su povrtarsku proizvodnju gde je porodica Zoubek sa organskom proizvodnjom započela pre 17 godina, želeći da proizvede zdravstveno bezbedne proizvode za krajnje potrošače. DSC_0361Tako na svojoj farmi koja je u potpunosti organska, proizvodnju povrća,žitarica i voća izvodi na 135 hektara, pri čemu upošljava 130 radnika. U okviru farme deo proizvodnje povrća izvodi se u plastenicima gde najveće učešće zauzimaju krastavac, paradajz i plavi patlidžan, dok ostatak povrtarskih kultura gaji na otvorenom polju. Zoubekovi navode da je od posebnog značaja voditi računa o plodoredu kako bi preventivno sprečili pojavu patogena i štetočina. Zadovoljni su kvalitetom zemljišta, ali im je jako važno da ga u tom stanju i sačuvaju. Na samom gazinstvu pored opremljenog voznog parka poseduju i hladnjaču, a proizvode prodaju u vlastitoj Bio prodavnici „Adamah“, dok ostatak proizvoda isporučuju marketima, ali posebno ističu da su zadovoljni što imaju direktne kupce.

Pored ove pratktične obuke Gradska uprava podržava proizvodače putem sprovođenja stručnih obuka, obezbeđenja repro materijala i sredstava za troškove kontrole i sertifikacije  kao i organizacijom nastupa na domaćim i stranim sajmovima u cilju unapređenja organske proizvodnje.

Autor:  Bojan Vojnov

Foto: Stefan Manja

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *